Christophe Hermans

Menu
  • Blog
  • Bio
Menu

Maand: april 2025

Rook en spiegels. Ruimteschepen en as. – ‘Ash’ film review

Geplaatst op 23/04/202523/04/2025 door Christophe Hermans

Space horror is een evidentie. Een cruciaal element voor succesvolle horror is namelijk claustrofobie; de personages afzonderen. En waar is men meer afgezonderd dan in de ruimte? Fans hongeren ernaar, en nochtans krijgen we maar zelden nieuwe films in dit subgenre. Toen ik dus toevallig op de psychedelische, met neon overgoten trailer stuitte van Ash, was ik meer dan enthousiast. Wat kon regisseur Flying Lotus bereiken met zijn bescheiden budget van slechts een half miljoen dollar? Verrassend veel.

Het concept hier is niet uniek. Een jonge vrouw wordt wakker op een verlaten ruimtebasis. De lichten zijn uit. Alles ligt vol bloed, vetzakkerij, en de lijken van de andere bemanningsleden. Ze herinnert zich niets. Wie nu denkt, tiens, die film heb ik al gezien, dat klopt! Vergelijkingen met onder andere Pandorum of Dead Space liggen zowel visueel als inhoudelijk voor de hand. Dat is een beetje de rode draad hier. Flying Lotus probeert niet het warm water uit te vinden. Hij beseft goed op wier schouders dit subgenre vandaag rust. Films als Event Horizon, Sunshine, Life, en The Thing, allemaal stuk voor stuk geliefd door de fans. Flying Lotus maakt zelfs knipoogjes naar Alien en 2001: A Space Odyssey. Hij steekt met andere woorden zijn liefde niet onder stoelen of banken, integendeel, hij etaleert juist waar hij de mosterd is gaan halen. Voor sommigen is dit misschien storend. Als medefan van al die films vond ik het net innemend.


De film reduceren tot een afkooksel zou dus onterecht zijn. Ash is een bloemlezing in een stilistisch modern jasje. Dat is wat de film uniek maakt. De neonkleuren geven de film een kleurenpalet dat kan wedijveren met Suspiria. Recentere vergelijkingen uit de laatste tien jaar met o.a. The Colour Out Of Space, Annihilation, Mandy, en Glorious zijn ook op hun plaats. Idem wat sound betreft, Ash moet hierin niet onderdoen. De film is doorspekt met synthesizerbeats zoals we die kennen uit bijvoorbeeld de Halloween-films van John Carpenter. Flying Lotus creëert zo een atmosfeer die wat weg heeft van een arthouse muziekvideo. Ik moest denken aan Blood Machines en andere werken van de Franse darksynthartiest Carpenter Brut.

Audiovisueel een uitblinker dus, maar wat dan met de inhoud? Er is weinig aan te merken op de acteerprestaties. De personages zijn flinterdun, maar flinterdun is hier op zijn plaats. Wie Dostojevski had verwacht, heeft nog veel te leren. Het plot is niets nieuws voor wie nog meer claustrofobische ruimtefilms heeft gezien waarin isolatie en paranoia de thema’s zijn. De film is kort, maar schiet structureel toch enkele kemels. De tweede act sleept wat lang aan, en dat is wel een prestatie voor een film die slechts 95 minuten duurt. Ash mocht korter zijn en kon gereduceerd worden tot een aflevering voor televisie. Dat, of het had meer vlees nodig om de 95 minuten te rechtvaardigen. Niettemin is het doorbijten van die tweede act de moeite waard. De derde act lost veel verwachtingen in.

Acteurs Eiza González en Aaron Paul spelen de hoofdrollen.

Kortom, Ash speelt alles qua plot volgens het boekje, maar meer dan iets anders is de film een audiovisuele beleving. Ash is een stemming. Het is een vibe. Ambiance. Zonde dat deze niet in de bioscopen te bekijken is. Twijfel niet. Deze gaat recht in mijn favorieten.

Facebook 0 Twitter 0 Email 0
X

Cyberpunk – relevanter dan ooit

Geplaatst op 06/04/202506/04/2025 door Christophe Hermans

Een onnozelheid stuwde me onlangs weer richting het cyberpunkgenre: solden. Jawel. Een paar percentjes afgeprijsd op Steam en voor ik het wist kroop ik in de schoenen van Alex Murphy in Robocop: Rogue City en keerde ik terug naar Cyberpunk 2077 met de uitbreiding Phantom Liberty. Al gauw besefte ik dat de thema’s van cyberpunk mij nog nooit zo relevant leken als nu. Waarom is dat? Laat ons die thema’s overlopen.

High tech, low life

Cyberpunk is een subgenre van science fiction, en kenmerkt zich door een veel pessimistischere blik op de toekomst. Hét thema dat cyberpunk onderscheidt van scifi is ‘high tech, low life’. Cyberpunk toont ons samenlevingen die technologisch enorm vooruit staan, maar die hun bevolkingen de daarmee gepaarde welvaart toch ontzeggen. Futuristische utopia’s op het eerste zicht, maar net onder het oppervlak schuilen armoede, criminaliteit, en algemene onrust. In de audiovisuele media kunnen we er niet aan ontsnappen: cyberpunk is daar vaak beladen met neon pastelkleuren en synthesizerbeats, die alles tesamen doen denken aan downtown Tokyo in het kwadraat. High tech. Het is pas wanneer we iets verder kijken dan onze neus lang is, dat we de problemen in die futuristische maatschappij opmerken. Low life. De effecten van ongeremd kapitalisme zijn de thematische rode draad, en hoe technologie die effecten kan verergeren.

Ongeremd kapitalisme

In cyberpunk zijn het gezichtsloze, gigantische multinationals die de drijfveer zijn achter de technologische vooruitgang, maar ook de enorme sociale kloof. Die amorele bedrijven slagen erin om iedere sector te infiltreren en alsmaar groter te worden, omdat de regeringen te machteloos of te apathisch zijn om hen te stoppen. Regeringen hebben dus het monopolie op geweld en ordehandhaving kwijtgespeeld. Er heerst anarchie. De wet van de sterkste, oftewel de rijkste, in een betonnen jungle. De keerzijde hiervan zijn onze protagonisten: eenzame zielen die zich proberen te verzetten tegen het onderdrukkende systeem.

“America is an irradiated wasteland. Within it lies a city. Outside the boundary walls, a desert. A cursed earth. Inside the walls, a cursed city, stretching from Boston to Washington D.C. An unbroken concrete landscape. 800 million people living in the ruin of the old world and the mega structures of the new one. Mega blocks. Mega highways. Mega City One. Convulsing. Choking. Breaking under its own weight. Citizens in fear of the street. The gun. The gang. Only one thing fighting for order in the chaos: the men and women of the Hall of Justice. Juries. Executioners. Judges.”

Opening lines van Dredd (2012)
AI-afbeelding gemaakt met ChatGPT.

Eenzaamheid in een overbevolkte wereld

De protagonisten in cyberpunk zijn vaak einzelgängers. Geïsoleerd op een of andere manier. Het is een neveneffect van de wereld waarin zij zich bevinden, omringd door technologie.

Als we dit doortrekken naar onze eigen maatschappij als neveneffect van het verweven van technologie met het dagdagelijks leven, dan hebben we een gepaste verklaring voor waarom ook bij ons het zo moeilijk is geworden om diepgaande vriendschappen en relaties te smeden. Het beeld van volle treinwagons waarin iedereen verzonken is in de eigen wereld, headset op, ogen naar beneden gericht op een klein scherm – het is ons allemaal bekend.

Neo in The Matrix (1999)

Mens en machine

We dragen al wearables die onze hartslag meten. We laten protheses met feedback plaatsen. LASIK-operaties. Nieuwe gewrichten. Botox. Pacemakers. Virtual reality headsets. Sommigen laten zich chippen om vlotter contactloos te betalen. We zijn constant online, plugged in. En deze versmelting van mens en technologie is zo oud als de eerste handbijl. Maar waar hoort het te stoppen voor we onszelf kwijtraken en meer machine dan mens worden?

In RoboCop bezit multinational Omni Consumer Products de politie van Detroit. Wanneer politieman Alex Murphy wordt neergeschoten, bezit het bedrijf zijn lijk. Murphy wordt herboren als RoboCop en moet herontdekken wie hij is. Is hij een mens of machine? Gelijkaardige verhaallijnen over de vervaging van de grens tussen technologie en mens vinden we terug in Alita: Battle Angel en Upgrade. Blade Runner stelt zelfs die vraag bij de compleet synthetische replicants.

“Patience, Lewis. We are only human.”

Alex Murphy – RoboCop 2 (1990)

“Replicants are like any other machine – they’re either a benefit or a hazard. If they’re a benefit, it’s not my problem.”

Deckard – Blade Runner (1982)

“I know now why you cry. But it is something I can never do.”

T800 – T2: Judgment Day (1991)

Conclusie

Ons eigen stadsbeeld staat ver van al dat neon, maar op maatschappelijk vlak is het moeilijk de gelijkenissen met cyberpunk te ontkennen. Het idee dat technologie zo ver is geavanceerd dat het in ieder aspect van ons leven te vinden is… Is dat al geen realiteit? Het idee dat ongeremd kapitalisme een bedreiging vormt voor de huizenmarkt, gezondheidszorg, onderwijs, openbaar vervoer, de politie en de hulpdiensten… Is dat al geen realiteit? En dat wij allemaal als individu alsmaar meer geïsoleerd worden ondanks de stijgende bevolkingsdichtheid… Is dat al geen realiteit?

Wij bezitten onze technologie niet, de technologie bezit ons. De media bekijken ons evenzeer als wij de media bekijken. We maken ons zorgen om AI. Onze productiviteit blijft alsmaar stijgen, móet alsmaar stijgen, maar we weten niet waarom dat moet. We zijn onze zingeving kwijt. Alsmaar vooruit, dat zeker, maar waar we naartoe gaan, of willen, dat weten we niet. Wat we wel aanvoelen, is dat er iets scheelt.

“Let me tell you why you’re here. You’re here because you know something. What you know you can’t explain, but you feel it. You’ve felt it your entire life, that there’s something wrong with the world. You don’t know what it is, but it’s there, like a splinter in your mind, driving you mad.”

Morpheus – The Matrix (1999)

In cyberpunk is de wereld te ver om nog te redden. Enkel de schrale troost van zelfredding resteert nog, en is geen zekerheid. Deprimerend, maar ik geloof dat het een visie is die meer en meer strookt met de grootste angsten van de 21ste eeuw, en net daardoor is cyberpunk bezig aan een (her)opmars.

We zijn namelijk op weg naar een cyberpunkwereld.

Facebook 0 Twitter 0 Email 0
X

Categorieën

  • essay
  • persoonlijk
  • recensie
  • schrijven

Archief

  • juli 2026
  • juni 2026
  • december 2025
  • juli 2025
  • april 2025
  • augustus 2024
  • juli 2024
  • mei 2024
  • april 2024
  • maart 2024
  • februari 2024
  • januari 2024
  • Facebook
  • Goodreads
  • Mail
©2026 Christophe Hermans